haikuviethanoi

haikuviethanoi
Ảnh thêm

Thứ Ba, 31 tháng 7, 2012

Chùm thơ của Lê Văn Truyền



 
Nhà thơ Lê Văn Truyền áo trắng (người ngồi)
  LÊ VĂN TRUYỀN                      
     1. Trong vũng bùn
      phản chiếu
      những tia mặt trời lấp lánh

      2. Có ánh hào quang nào
      không
      hắt bóng?

     3. Mặt hồ sương khói
      bừng lên
      một đóa sen hồng

4. Thiêu trong lò bát quái hạt nhân
 tôi trong sóng thần “Tsunami”
 thanh kiếm thiêng “Samurai”

 5.Bếp tro tàn
 chịu lạnh
 ủ lửa nóng cho đời

6. Lão mai,
giọt sương,
nụ biếc mùa Xuân.

7. Quỳnh trong trắng
nửa đêm bừng nở,
đợi chờ ai?

8. Tảng đá khát.
 ngập mình
 dòng suối mát.

9. Đêm huyền diệu vầng trăng
ngực thơm
hai đóa nguyệt

10. Sợi tóc mây
 vương trang sách
 người nay xa xôi

11. Đào nở, rồi lại ... tàn
 niềm vui, nỗi buồn ... trôi mãi
 biết còn bao mùa Xuân?

12. Hoa trinh nguyên, nhụy vàng
 rễ trắng chắt hương từ nước trong
 âm thầm thơm trong đêm

13. Mái đầu bạc trắng
 còn vương mấy sợi xanh
 chút Xuân dành cho ai?

14. Viên gạch cổ hoàng thành
 đẫm máu bao người dân vô tội,
  đỏ hồng tận hôm nay?

15. Phương Đông đào khoe sắc
 Trung Đông máu đỏ ngập quảng trường
bao giờ, Xuân bốn phương ?

                      Lê Văn Truyề
n

Thứ Năm, 26 tháng 7, 2012

MỘT VÀI CẢM NHẬN


 Trong tập thơ Haikư Việt - Nxb Hội nhà văn 2011 (CLB Haikư Việt Hà Nội) có nhiều bài hay ẩn ý sâu sắc của nhiều tác giả. Nhưng tôi cứ bị ám ảnh bài của nhà thơ Vương Trọng: Đó là bài số 4 trang 122.

Về làng
Giọng quê, tóc bạc
Mình hay Hạ Tri Chương?
Tôi đồng cảm với tâm trạng tác giả  những ai xa quê lâu ngày vì mưu sinh hay vì trăm ngàn lý do khác. Rồi học hành nối tiếp học hành, công việc chất chồng công việc... của bản thân, của gia đình, con cái... cứ như vậy thời gian vun vút trôi đi, mái tóc xanh điểm bạc mới thu xếp về thăm lại quê hương. Nơi núm ruột mẹ bỏ niêu đất chôn nơi gốc mít, nơi chiều chiều chọi cỏ gà ven đê và nghe tiếng sáo diều vi vút. Nơi tối tối xách đèn chai đi đào ve sầu lột xác nơi gốc cây, bắt đom đóm bỏ lọ làm đèn hoặc hò hét cổ vũ hai chú dế chọi nhau trí mạng... Còn nhiều, còn nhiều nữa biết bao kỷ niệm chất chồng mà giờ đầy mái tóc pha màu sương trắng mới trở về làng. Vẫn nếp nhà xưa đàn cháu nhỏ chẳng nhận ra người thân. Chúng cười hỏi hồn nhiên: Ông là ai? Ông từ đâu đến?
Lúc này tác giả bài thơ trên, tâm trạng không khác Hạ Tri Chương nhà thơ lớn đời Đường.
Hạ Tri Chương đã từng xa quê và trở lại khi đầu đã bạc, ông cho nhân loại những vần thơ Đường trác tuyệt:
Thiếu tiêu ly gia lão đại hồi
Hương âm vô cải mấn mao tồi
Nhi đồng tương kiến bất tương thức
Tiếu vấn: Khách tòng hà xứ lai?
Tạm dịch nghĩa:
Lúc trẻ xa quê, trở lại tuổi đã già
Giọng quê không thay đổi nhưng râu tóc đã bạc
Các cháu nhỏ gặp không biết là ai
Chúng cười hỏi: Khách từ đâu đến?
Ở đây tôi chỉ dịch nghĩa (không dịch thơ) để thấy sự đồng cảm hai tác giả Vương Trọng - Hạ Tri Chương.
Nỗi ưu tư này không chỉ ở hai tác giả mà chúng ta đều mang tâm trạng đó khi xa quê quá lâu không có điều kiện về thăm viếng. Khi trở về thì cảnh vật con người đã bao đổi thay.

Nguyễn Thị Kim
Tel: 0947736977

Chủ Nhật, 8 tháng 7, 2012

THƠ HAIKƯ VIỆT Nhìn từ bình diện Không gian - Thời gian và Nhân gian


Hãy mở “ TỦ SÁCH DỊCH THƠ HAIKƯ NHẬT BẢN’
Lê Đăng Hoan giới thiệu 

   Chúng ta đã biết và đọc nhiều thơ Haikư qua báo, tập chí và gần đây lượng các tập thơ Haikư của các tác giả Việt Nam ngày càng nhiều. Hiên nay có một địa chỉ gần gũi mà ta có thể tìm đến để tham khảo, tìm đọc và nghiên cứu  về thơ Haikư Nhật Bản. Đó là “ TỦ SÁCH DỊCH THƠ HAIKƯ NHẬT BẢN’ do nhà thơ Đinh Nhật Hạnh và  tiến sĩ  Đinh Trần Phương chủ trương với sự cộng tác của 2 chuyên gia tiếng Nhật tiến sĩ Hồ Hoàng Hoa và chuyên viên Lê Thị Bình. Tủ sách dịch này có chủ đích ban đầu là nghiên cứu sâu kĩ thần thái của Haikư Nhật Bản qua các tuyển thơ Haikư nổi tiếng của Nhật Bản cũng như làn sóng sáng tác Haikư trên thế giới  - như  bước hành hương qua những đỉnh cao về nguồn thơ đang làm say đắm bao người trong thế kỉ qua.
   Nhà thơ Đinh Nhật Hạnh là chủ nhiệm Câu lạc bộ thơ Haikư Việt Hà Nội. Là một nhà thơ Việt với nhiều tác phẩm thơ được người đọc mến mộ. Mấy năm nay ông chuyên nghiên cứu, dịch và  sáng tác thơ Haikư Việt. Thơ ông đã được đăng trên nhiều tạp chí và tuyển tập thơ Haikư trong cả nước. Ông còn là tác giả nhận 2 giải thưởng thơ Haikư tại cuộc thi thơ Haikư tổ chức ở  thành phố Hội An – nhân KỶ NIÊM 9 NĂM SỰ KIỆN GIAO LƯU VĂN HÓA HỘI AN-NHẬT BÀN
 năm 2011. Mấy năm nay ông đã dịch hơn 5000 bài thơ của các nhà thơ Haikư nổi tiếng Nhật Bản ra tiếng Việt.  Đó là  các nhà thơ lớn, mà ông gọi là những “đại thụ Haikư” như Basho(1644-1694), Buson(1716-1783),  Issa (1763_1827), Shiki (1867-1902), đến các nhà thơ Nhật Bản đương đại thế kỉ 20 nhất là sau thảm họa Hiroshima.
   Xin giới thiệu một số bài thơi Haikư tiêu biểu chuyển dịch từ tiếng Anh và tiếng Pháp có phần đối chiếu với nguyên bản tiếng Nhật, rút ra từ“ TỦ SÁCH DỊCH THƠ HAIKƯ NHẬT BẢN’  để bạn đọc tham khảo, tìm hiểu thêm về sự thay đổi và phát triển của thơ Haikư. Cũng để các bạn đang quan tâm và  đang làm thơ Haikư Việt, hay thơ ngắn 3 dòng, có thể tự tin hơn về độ phóng khoáng của thơ Haikư có quý ngữ, và loại thơ Haikư hiện đại không quý ngữ(muki-haikư)(mùa-ngoài mùa), trong thơ Haikư mới của Nhật Bản. 

THƠ HAIKƯ VIỆT
 Nhìn từ bình diện Không gian - Thời gian và Nhân gian

   Sau  nhiều năm trăn trở, hôm nay  xin trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc một một sự mạo hiểm của chúng tôi, một lãnh địa mà đang ít người bước chân vào – lãnh địa thơ Haikư Việt qua Nội san Haikư Việt  Hà Nội.
Thơ Haikư đã vượt ra khỏi không gian Nhật Bản, đến với hàng trăm nước trên thế giới, đến Việt Nam, rồi bổng một hôm,  đến với chúng tôi một cách ngẫu nhiên và được đón nhận rất trân trọng và hứng khởi.
   Thơ Haikư đã vượt ra khỏi thời gian từ Haikư truyền thống của thời Matsua Basho rồi Buson, Issa, Shiki v.vi đến Haikư thế kỷ 20,-“ chứng kiến sự nở rộ  của Haikư không quý ngữ(muki-Haiku), haikư tự do . Thời gian hiện đại hóa xã hội, đưa đến cho sự hiện đại hóa cả văn học nghệ thuật mà thơ Haikư cũng là một sản phẩm.
 Thơ Haikư lại vượt cả nhân gian, từ một người đến nhiều người, từ người Nhật đến người Tây, và đến người Viêt. Từ Hanjjin đến Han-Vietjin…
Vậy là Haikư đã vượt không gian, thời gian và nhân gian đến với chúng ta ngày nay.
 Nhưng là người Việt, chúng ta làm thơ Haikư trên không  gian Việt, trong thời gian hiện tại của nền văn hóa Việt . Như vậy là cái không gian-thời gian- nhân gian ở đây nên hiểu theo nghĩa  thực tiễn hơn, gần gũi hơn. Cho nên  những  bài thơ Haikư Việt và những bài viết , bình luận, giới thiệu trong “Tập Nội san” này cũng  chỉ là những thử nghiệm ban đầu, gạn lọc từ tâm hồn của các tác giả Việt chưa chuyên Haikư, đang bước những bước đầu tiên vào cái lãnh địa còn ít người khám phá.
Tập san này cũng sẽ giới thiệu những tác phẩm thơ Haikư của các nhà thơ Việt, Nhật Bản cũng như nước ngoài.
 Để Tập san này  ra đời, ngoài sự cố gắng của các thành viên CLB thơ Haikư Việt Hà Nội,  cón có sự chỉ đạo, giúp đỡ tận tình của Hội Văn hóa Việt Nhật.
Chúng tôi mong rằng từ không gian hạn hẹp của CLB Haikư việt Hà Nội, Tập nội san này sẽ ngày càng phong phú để vươn ra hòa với không gian Haikư Việt của cả nước. Từ hôm nay, đồng hành với nội san Haikư Việt TPHCM, nội san Haikư Việt Hà Nội sẽ cùng vươn lên phát triển trở thành một dòng thơ có ý nghĩa lâu dài. Từ một số người còn thưa thớt trong thập kỉ qua, hi vọng sẽ phát triển đông đảo đội ngũ sáng tác và đọc thơ Haikư Việt.
  Không gian- Thời gian và Nhân gian- Ba cột trụ của sự tồn tại đang nâng bước chúng ta trên nội san Haikư Việt này.
                                                                                                                                    - NĐH- 

Đại biểu CLB thơ Haikư Việt Hà Nội tham dự kỷ niệm 5 năm thành lập CBL thơ Haikư Việt TPHCM


 

 





Từ trái qua phải: Đinh Trần Phương. Lê Thị Bình; đứng thứ tư là lão nhà thơ Đinh Nhật Hạnh 

Các nhà thơ: Đinh Nhật Hạnh, Lưu Đức Trung, Lê Thị Bình, Nhã Trúc, Vũ Tam Huề


Nhà thơ Đinh Nhật Hạnh uống trà cùng Đông Tùng tại chùa Vĩnh Nghiêm 




Ảnh Đinh Nhật Hạnh & Phạm Ngọc Hiền

Thứ Sáu, 15 tháng 6, 2012

Chùm thơ hưởng ứng Nguyệt san Haikư Việt Hà Nội


LÝ VIÊN GIAO

Chiều 
*. Mây rong chơi
Dìu mặt trời
Về núi vắng

*. Gió du ca
Sóng nhập nhòa
Thuyền neo bến tím

*. Chuông thu không
Gió mượt đồng
Chân bước vội

*. Vạc mở cánh bay
Cò vin cành uốn
Trao nhau ngày muộn

*. Tóc phai sương
Lòng vấn vương
Ai tiếng lạ


Rượu

**. Giọt giọt trong
Thấm đáy lòng
Trời bừng thức

**. Một giọt máu hồng
Một chén rượu trong
Lời nguyền tryền kiếp

**. Dốc ngược be sành
Tưới đẫm cỏ xanh
Cho ngày xưa khát

**. Gật gù chạm bát
Một chùm sung chát
Đưa đời lên tiên

**. Rượu đầy
Lời bay
Dạ cạn .
          Lý Viên Giao

Thứ Ba, 12 tháng 6, 2012

Hai chùm thơ tham gia Nguyện San Haikư Việt Hà Nội


LÊ THỊ BÌNH
- Chim mới ra ràng
Chuyền cành
Ngước nhìn trời xanh


- Lắng nghe trái tim
Lặng nghe hơi thở
Nắng hè xôn xao

- Nước hồ xanh
Con cá quẫy
Hồn vào thu
                              Hè 2012- Asagao
                                  Lê Thị Bình
===================


LÊ ĐÌNH CÔNG
1/ BAN MAI , TỜ LỊCH
    NHÁY MẮT
    XIN CHÀO !

2/ XÉ LỊCH MỖI NGÀY
    XÁC THỜI GIAN
    ĐAU TRÊN TAY !

3/ GIỌT GIỌT ĐÊM MÁI TÔN
    ĐIỆP KHÚC BUỒN
    KỂ MÃI ...

4/ ĐỒNG GẶT XONG
    HỂ HẢ 
    ĐƯỢC MÙA !

5/ MÊ NÓN CŨ 
    VEN ĐƯỜNG 
    NÀO ĐÃ HẾT NẮNG SƯƠNG !

6/ HOA THƠM KẼ ĐÁ
    THÔNG GIÀ 
    NGẢ NGHIÊNG 

7/ NGỌC CHÌM
    RÁC NỔI
    NƯỚC TRÔI !

8/ CHIM SÂU KẼ LÁ
    ÔI CHIM BÉ QUÁ
    SÂU RỪNG MÊNH MANG !

9/ MẸ GỒNG CHUỐI LỚN
    THÔI MẸ BỊ ĐỐN
    THƯƠNG CHUỐI CÒN XANH !

10/ MƯA LỚN
     GỘI SẠCH BẨN
     NHỮNG CÂY CAO 

                          6/ 2012
                       Lê Đình Công

Thứ Sáu, 8 tháng 6, 2012

Bước đầu nhiều khới sắc


 (Điểm tập “Thơ Haikư Việt”, NXB Hội Nhà văn - 2011)

29 tác giả yêu thích thơ Haikư có chung ngôi nhà mang tên CLB thơ Haikư Việt Hà Nội. Trong ba năm hoạt động và sáng tác, nhiều thành viên CLB có tác phẩm in riêng, gồm Phạm Công Hội, Nguyễn Thị Kim, Phạm Ngọc Liễn, Phan Vũ Khánh, Nguyễn Duy Quý… nhiều người đã sáng tác hàng trăm bài, có người vài trăm bài. Từ đó họ chọn ra mỗi người 10 bài, tập hợp lại thành một tác phẩm thơ xinh xắn, phong phú, mỗi người mỗi giọng điệu với nhiều cảm xúc mới mẻ khơi gợi, hồn thơ Việt nhập thể Haikư gắn kết thăng hoa với dáng vẻ lung linh sắc màu.

           Haikư, một thể thơ đặc trưng Nhật Bản, được coi là thể thơ ngắn nhất thế giới, kiệm lời nhất thế giới hiện nay; thơ Haikư chủ yếu gợi để người đọc liên tưởng. Nhiều người nghiên cứu thể thơ này cho rằng: HaiKư là thể thơ gò bó trong việc dùng từ. Tỷ như không được dùng tính từ, trạng từ; buộc phải có quý ngữ (bốn mùa). Tuy gò bó vậy nhưng chẳng ai nản lòng. Hầu như tất cả vẫn thổi được ngôn ngữ Việt vào thể thơ này làm nên những khúc Haikư đậm phong vị Việt: 

        - “Nụ đào tủm tỉm-

        Bướm ơi,

        hượm nào”                                 
               (Đinh Nhật Hạnh)

Nụ đào chưa nở, đang như một cô gái còn e lệ mà chú bướm đã vội…! Chữ “hượm nào” thật đắt, gợi nhớ tới việc làm vội vàng nào đó: Hượm nào, chờ chút. Hượm nào, gì mà vội thế…? Liên tưởng tới sự “háu ăn” của kẻ phàm phu tục tử.

        Một nét hồn quê thiêng liêng nghìn đời nay là cái cổng làng, bất cứ người Việt Nam nào dù đi đâu, ở đâu xa vẫn thầm nhớ về trong thức ngủ. Chỉ với ba câu thơ, lời ngắn nhưng ý tứ không hề ngắn. Câu dài nhất không qua bốn từ, câu ngắn chỉ hai từ, nhà thơ Nghiêm Vũ Khải đã vẽ lên cái cổng làng cổ kính, rêu phong chứa đựng nỗi nhớ quê hương da diết:

        -“Si già

        Rễ chùm gạch cổ

        Cổng làng ta”
Ba chữ: “Cổng làng ta” gieo vào tâm thức, đọc rồi thấy xao xuyến,  nhớ quê vô cùng.               

        Tôi thích cảm những câu thơ man mác dưới đây:

        -“Hồ Tây sớm

        nụ sen chưa nở

       hương hãy còn mơ”
                     (Đặng Tương Như)

Nhà thơ Đặng Tương Như thật tinh tế, quang cảnh hồ Tây buổi sáng mênh mang huyền ảo là thế mà anh mô tả bằng hình tượng “nụ sen chưa nở” đầy hàm chứa. Hàm chứa ở câu: “hương hãy còn mơ”.

       Bài Haikư sau đây của nhà thơ chuyên nghiệp Vương Trọng, tuy nhà thơ không chỉ rõ đó là mùa nào, quý nào trong tứ quý nhưng đọc xong ta có cảm giác đó chính là một chiều mùa hạ trên triền đê quê:

      - “Chạy gió

      Nụ cười trẻ nhỏ

      Vút lên cánh diều.”
Hai tiếng “Chạy gió” rất lạ! Hình ảnh “chạy gió” làm người đọc hình dung thấy những đứa trẻ cầm dây diều chạy ngược chiều gió cho con diều bay với  nụ cười sung sướng, và nụ cười ấy vút cánh diều bay đi, bay cao theo những ước mơ…

       Lớp trẻ, như Phúc oanh, Thanh Tùng, Đinh Trần Phương đang thử bút nhưng cũng để lại nhiều ấn tượng:

-“Thung lũng sương

dải lụa

xõa vai gầy.

       (Phúc Oanh)

Một thung lũng sương trông như dải lụa xõa xuống vai gầy cảm thấy đẹp nhưng đầy trăn trở. Trăn trở bởi dải lụa, thung lũng sương tương phản chiếu với vai gầy.

- “Mất điện

em ngủ ngon lành

gió từ tay anh.

            (Thanh Tùng)

Phải nói rằng ý tứ bài thơ khá thú vị. Mùa hè mất điện là chán nhất. Giá mà ông nhà đèn đừng làm mất điện thì hai ta cùng được ngủ ngon một giấc say. Trời làm nóng nực, người làm mất điện, anh phải thức ngồi quạt cho em ngủ. Câu: “gió từ tay anh”, một câu thơ có tìm tòi.

       Về bạn thơ trẻ Đặng Trần Phương, trong bài số 2 của bạn tôi thích câu: “Cựa mình bóng trăng”.


       Mảng thơ thế sự còn khiêm tốn, ít được khác thác. Đề tài thế sự là muôn thuở của thơ ca. Thơ ca chỉ mơ mộng quanh quẩn trong cái thế giới hẹp mây gió, bướm ong quên đi những vấn đề bực xúc của cuộc sống thì thơ ấy chỉ để thù tạc hoa lá cành cho vui khi “trà dư tửu hậu”; thứ thơ ây chẳng phục vụ ai, chẳng thể làm mới được cuộc sống, đã không làm gì cho cuộc sống thì thơ còn ý nghĩa gì, trong lúc loài người đang tiềm ẩn cái ác, tội ác.  Trong tập “Thơ Haiku Việt” có đôi bài về thế sự có độ rung nhất định:

- “Kẻ xuống người lên 

Thay người đổi chỗ      

Ghế cũ rách mòn!”
                    (Lê Đăng Hoan)

Hay:

-“Bé bán báo ngày

ôm trên tay

tình đời muôn ngả.”
                      (Nguyễn Thị Kim)

Hoặc:

- “Bà lão ăn xin

Nghiêng chấm than(!)

Mồ hôi- hè thanh thoát.”
                    (Trần Trung)


-“Bé gái nằm đầu hè

Như quằn quại xác ve

Lột xác lên tiếng hát.”
              (Nghiêm Xuân Đức”

Tôi tin, trong tương lai thơ Haikư sẽ có một đời sống riêng tại Việt Nam. Thể thơ này sẽ song hành tồn tại với các thể thơ truyền thống Việt Nam khác.

                                         Hải Xuân